Voedingselementen

De voedingsstoffen in kunstmest zijn zouten. Deze zouten bevatten belangrijke elementen. Voorbeelden van voedingselementen zijn stikstof, magnesium en ijzer.

Elementen en symbolen
De  voedingselementen  hebben  een  scheikundige  afkorting.  Dit  noem  je  een  symbool.  Deze  symbolen  zijn overal in de wereld hetzelfde.

De namen van de voedingselementen zijn uit het Latijn afkomstig. Hierna staan de namen en de symbolen van de meest gebruikte voedingselementen in kunstmest.
•	Nitrogenium (in het Nederlands stikstof): N
•	Phosforus (in het Nederlands fosfor): P
•	Kalium (in het Nederlands kalium): K

Figuur 3-3: De voedingselementen die de plant nodig heeft.

Vragen

Waar bestaat voeding uit?
Leg in eigen woorden uit wat een element is.
Hoe worden de afkortingen van elementen genoemd? Noem drie bekende elementen.
Welk symbool hoort er bij die elementen?

Hoofdelementen
Elementen die veel voorkomen in kunstmest noem je hoofdelementen of macro-elementen. Deze elementen vormen  het  belangrijkste  onderdeel  van  de  voeding  die  de  plant  nodig  heeft.  De  hoofdelementen voor  alle planten zijn:
•	stikstof (N);
•	fosfor (P);
•	kalium (K).

Een aantal planten heeft daarnaast een grote behoefte aan calcium (Ca), zwavel (S) en magnesium (Mg) Zo hebben tomaten, paprika’s en appels meer calcium nodig dan andere planten. Andijvie en anjers hebben meer magnesium nodig. Magnesium is nodig is voor de vorming van bladgroen.

Figuur 3-4: Deze gewassen hebben veel calcium nodig.

Spoorelementen
Er zijn voedingsstoffen waar de plant maar een heel klein beetje van nodig heeft. Deze elementen noem je spoorelementen of micro-elementen.

Spoorelementen komen in redelijke hoeveelheden in de grond voor. Een plantenteler hoeft ze dan ook meestal niet bij te mesten. De hoeveelheid verschilt echter per grondsoort. Zandgrond bevat bijvoorbeeld veel minder spoorelementen dan zeekleigrond.

Voorbeelden van spoorelementen zijn:
•	ijzer (Fe);
•	koper (Cu);
•	molybdeen (Mo).

Figuur 3-5: Verpakkingen van spoorelementen

Vragen

Hoe worden hoofdelementen ook wel genoemd?
Welk hoofdelement is naast N, P en K voor tomaten en paprika’s belangrijk? Hoe worden spoorelementen ook wel genoemd?
Moet je spoorelementen regelmatig bijmesten? Licht je antwoord toe. Noem drie voorbeelden van spoorelementen.

Wie doet wat?
De plant heeft de elementen nodig om hun werking. Ieder element heeft een eigen specifieke werking, soms meer dan één.

Stikstof is nodig voor het maken van bladgroen en eiwitten.

Fosfor is nodig voor de vorming van eiwitten en stimuleert een goed wortelstelsel.

Kalium zorgt voor een betere productie van koolhydraten. De vruchten worden daardoor beter van kwaliteit. Kalkmeststoffen spelen een belangrijke rol bij de zuurgraad van een grond.
Voor de spoorelementen is het lastiger om aan te geven wat ze precies doen. Ze spelen een belangrijke rol bij
de stofwisselingsprocessen in een plant. Ook is aangetoond dat spoorelementen elkaar sterk kunnen beïnvloe- den. Meer dan dat de hoofdelementen doen.

Figuur 3-6: Stofwisseling bij planten

Vragen

Waar gebruikt de plant stikstof voor?
Welk hoofdelement bevordert een goed wortelstelsel?
Bij welk proces in de plant spelen spoorelementen een belangrijke rol?